Loãng xương ở người trẻ tuổi: Dấu hiệu sớm, nguyên nhân và cách phòng ngừa

Thực tế lâm sàng hiện nay cho thấy tình trạng loãng xương ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng và ngày càng được phát hiện nhiều hơn trong nhóm tuổi từ 20 - 40. Trong bài viết dưới đây, Nhà thuốc Liên Tâm sẽ giúp bạn nhận diện sớm tình trạng loãng xương ở người trẻ để bảo vệ sức khỏe xương lâu dài.

1. Loãng xương là gì? Người trẻ có thể bị loãng xương không?
Theo y học, loãng xương là tình trạng giảm mật độ khoáng của xương và suy yếu cấu trúc vi mô của mô xương, dẫn đến xương trở nên giòn, dễ gãy hơn bình thường. Quá trình này diễn ra âm thầm trong thời gian dài và thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm.

Ở người trưởng thành trẻ tuổi, khối lượng xương đỉnh thường đạt tối đa vào khoảng 25 - 30 tuổi. Sau mốc này, mật độ xương có xu hướng ổn định trong một thời gian trước khi bắt đầu suy giảm. Tuy nhiên, nếu trong giai đoạn tích lũy xương đỉnh, cơ thể không được cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết hoặc chịu tác động của các yếu tố bất lợi, mật độ xương có thể thấp hơn chuẩn sinh lý ngay từ đầu. 

Khi đó, nguy cơ mắc bệnh loãng xương ở người trẻ là hoàn toàn có thể xảy ra, thậm chí tiến triển nhanh hơn nếu không được can thiệp đúng cách.

Nguy cơ mắc bệnh loãng xương ở người trẻ là hoàn toàn có thể xảy ra

2. Dấu hiệu loãng xương ở người trẻ cần nhận biết để điều trị kịp thời
Ở người trẻ, loãng xương không biểu hiện bằng các triệu chứng rầm rộ ngay từ đầu. Phần lớn các dấu hiệu xuất hiện âm thầm, tiến triển chậm và dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi, thiếu vận động hoặc đau nhức cơ học thông thường. Chính vì vậy, nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi mật độ xương đã suy giảm đáng kể.

2.1. Đau lưng, đau cột sống âm ỉ không rõ nguyên nhân
Đau lưng mạn tính, đặc biệt ở vùng cột sống thắt lưng hoặc cột sống ngực, là một trong những biểu hiện sớm nhưng thường bị xem nhẹ. Cơn đau thường không dữ dội, xuất hiện âm ỉ, tăng lên khi đứng lâu, ngồi sai tư thế hoặc mang vác nhẹ. Đây có thể là hậu quả của sự suy yếu cấu trúc xương đốt sống do mật độ xương giảm dần.

2.2. Mỏi cơ, nhức xương khi vận động nhẹ
Người trẻ bị loãng xương có thể cảm thấy mỏi cơ, ê nhức xương khớp ngay cả khi chỉ vận động nhẹ hoặc sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này phản ánh khả năng chịu lực của xương đã kém hơn bình thường, khiến hệ cơ xương phải hoạt động nhiều hơn để bù trừ.

Mỏi cơ, ê nhức xương khớp ngay cả khi chỉ vận động nhẹ hằng ngày

2.3. Chuột rút, tê bì tay chân tái diễn
Chuột rút xảy ra thường xuyên, nhất là vào ban đêm, kèm theo cảm giác tê bì ở tay hoặc chân có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa canxi và các khoáng chất. Đây là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng giữa quá trình tạo xương và hủy xương đang diễn ra trong cơ thể.

2.4. Giảm sức bền xương, dễ chấn thương dù va chạm nhẹ
Khi mật độ xương suy giảm, xương mất dần độ chắc khỏe vốn có. Người bệnh có thể dễ bị bong gân, nứt xương hoặc đau kéo dài sau những va chạm rất nhẹ, điều mà trước đây cơ thể hoàn toàn có thể chịu đựng được.

2.5. Thay đổi tư thế, gù nhẹ hoặc giảm chiều cao sớm
Sự suy yếu của hệ xương, đặc biệt là cột sống, có thể dẫn đến thay đổi tư thế đứng và ngồi. Một số người trẻ xuất hiện gù nhẹ, vai rụt về phía trước hoặc giảm chiều cao sớm hơn so với tuổi sinh học, cho thấy xương đã bắt đầu mất khả năng nâng đỡ tối ưu.

Xuất hiện gù nhẹ, vai rụt về phía trước khi bị loãng xương

3. Tìm hiểu về nguyên nhân gây loãng xương ở người trẻ
Loãng xương ở người trẻ thường xuất phát từ một số nguyên nhân như thiếu canxi, vitamin D, rối loạn nội tiết, ít vận động,.... Đặc biệt, việc không đạt được khối lượng xương đỉnh tối ưu trong giai đoạn phát triển hoặc mất xương sớm là cơ chế chính dẫn đến tình trạng này.

3.1. Thiếu canxi và vitamin D kéo dài
Canxi là thành phần cấu trúc chính của xương, trong khi vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu và chuyển hóa canxi. Ở người trẻ, chế độ ăn thiếu sữa và thực phẩm giàu canxi, kết hợp với ít tiếp xúc ánh nắng mặt trời, có thể khiến mật độ xương không đạt mức tối ưu và dễ suy giảm sớm.

3.2. Ít vận động hoặc vận động sai cách
Hoạt động thể chất giúp kích thích quá trình tạo xương và duy trì độ chắc khỏe của hệ xương. Người trẻ ít vận động, ngồi nhiều, làm việc văn phòng kéo dài hoặc tập luyện không đúng kỹ thuật có thể làm giảm kích thích cơ học lên xương, từ đó đẩy nhanh quá trình mất xương theo thời gian.

Ít vận động, ngồi nhiều, làm việc văn phòng kéo dài gây loãng xương ở người trẻ

3.3. Rối loạn nội tiết
Một số rối loạn nội tiết như suy giảm estrogen ở nữ, giảm testosterone ở nam hoặc bệnh lý tuyến giáp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cân bằng tạo xương và hủy xương. Những thay đổi này nếu kéo dài mà không được phát hiện sớm sẽ làm tăng nguy cơ loãng xương ngay từ độ tuổi còn trẻ.

3.4. Thói quen sinh hoạt không lành mạnh
Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên, thức khuya kéo dài và căng thẳng mạn tính đều có tác động tiêu cực đến chuyển hóa xương. Các yếu tố này có thể làm giảm khả năng hấp thu canxi, tăng quá trình hủy xương và cản trở sự tái tạo mô xương mới.

3.5. Bệnh lý nền và thuốc điều trị kéo dài
Một số bệnh lý mạn tính như bệnh tiêu hóa gây kém hấp thu, bệnh thận, bệnh tự miễn hoặc việc sử dụng kéo dài corticosteroid, thuốc chống động kinh có thể làm suy giảm mật độ xương. Ở người trẻ, các yếu tố này thường bị bỏ sót nếu không được theo dõi định kỳ.

4. Loãng xương ở người trẻ có nguy hiểm không?
Loãng xương ở người trẻ tiềm ẩn nhiều hệ lụy lâu dài nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Việc giảm mật độ xương sớm làm tăng nguy cơ gãy xương trong tương lai, ảnh hưởng đến khả năng lao động, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi, người bệnh sẽ đối mặt với nguy cơ biến chứng nặng nề hơn do nền tảng xương đã suy yếu từ trước.

5. Cách điều trị loãng xương ở người trẻ tuổi
Khi loãng xương xuất hiện ở người trẻ, mục tiêu điều trị không chỉ là làm chậm quá trình mất xương mà còn hướng đến phục hồi mật độ xương và phòng ngừa biến chứng lâu dài. Việc cải thiện cần được thực hiện đồng thời trên nhiều yếu tố, từ dinh dưỡng, vận động đến lối sống và theo dõi y tế.

5.1. Bổ sung canxi qua chế độ ăn khoa học
Chế độ ăn đóng vai trò nền tảng trong việc cải thiện tình trạng loãng xương ở người trẻ. Người bệnh cần đảm bảo lượng canxi nạp vào hằng ngày thông qua các thực phẩm như sữa và chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, rau xanh đậm và các loại đậu. 

Việc bổ sung canxi từ thực phẩm giúp cơ thể hấp thu tự nhiên và an toàn hơn so với lạm dụng sản phẩm bổ sung.

5.2. Kết hợp vitamin D để tăng hấp thu
Vitamin D giúp tăng khả năng hấp thu canxi tại ruột và hỗ trợ quá trình khoáng hóa xương. Người trẻ bị loãng xương nên duy trì thói quen tắm nắng hợp lý vào buổi sáng sớm hoặc bổ sung vitamin D theo tư vấn y tế, đặc biệt trong trường hợp ít tiếp xúc ánh nắng hoặc sống trong môi trường đô thị.

Vitamin D giúp tăng khả năng hấp thu canxi tại ruột và hỗ trợ quá trình khoáng hóa xương

5.3. Tập luyện thể dục phù hợp cho xương
Hoạt động thể chất có tác động trực tiếp đến quá trình tái tạo xương. Người trẻ nên ưu tiên các bài tập chịu lực như đi bộ nhanh, chạy bộ nhẹ, leo cầu thang hoặc tập tạ với cường độ phù hợp. Việc duy trì tập luyện đều đặn giúp kích thích tạo xương, cải thiện sức bền cơ xương và giảm nguy cơ gãy xương sớm.

5.4. Điều chỉnh lối sống và giấc ngủ
Lối sống lành mạnh góp phần quan trọng trong kiểm soát loãng xương. Người trẻ cần hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, giảm căng thẳng kéo dài và duy trì giấc ngủ đủ chất lượng.

5.5. Tuân thủ tư vấn y tế khi cần dùng sản phẩm bổ sung
Trong một số trường hợp, chế độ ăn và sinh hoạt chưa đủ để cải thiện mật độ xương, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung canxi, vitamin D hoặc các vi chất hỗ trợ khác. Người trẻ không nên tự ý sử dụng sản phẩm liều cao kéo dài mà cần tuân thủ hướng dẫn y tế để tránh nguy cơ dư thừa canxi hoặc tác dụng không mong muốn.

6. Khi nào người trẻ loãng xương nên đi kiểm tra bác sĩ?
Việc thăm khám và đánh giá y tế là cần thiết khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ hoặc yếu tố nguy cơ sau:

• Người bệnh có đau xương khớp kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Người bệnh từng bị gãy xương do chấn thương nhẹ.
• Người bệnh có tiền sử thiếu canxi, thiếu vitamin D hoặc rối loạn nội tiết.
• Người bệnh đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa xương trong thời gian dài.

Người trẻ loãng xương nên đi kiểm tra bác sĩ kịp thời